Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Otyńskiej – 20 lat działalności
Nasze stowarzyszenie działa już od 20 lat. Na kilku pierwszych spotkaniach pojawiali się społecznicy i mieszkańcy zainteresowani nowopowstającą organizacją. W końcu listopada 2005 roku grupa zapaleńców – regionalistów i mieszkańców – założyła w Otyniu Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Otyńskiej (SPZO). Jak sama nazwa wskazuje, głównym terenem naszych działań jest Gmina Otyń, choć niekiedy nasza aktywność sięga również poza jej obszar. Najważniejsze nakreślone wówczas cele to: integracja mieszkańców, troska o dziedzictwo lokalne, organizacja wystaw, wycieczek turystycznych, rowerowych itd. Stowarzyszenie od początku ściśle współpracowało z władzami lokalnymi, aby pozyskiwać środki i mieć możliwość efektywnego działania w terenie. Większość pierwszych członków to samorządowcy skupiający aktywność wokół oświaty i kultury w naszej gminie. Były to czasy transformacji ustrojowej i wiedza o tworzeniu trzeciego sektora była niewielka, jednak grupa społeczników przetarła szlaki i wyznaczyła kierunki prac na przyszłość.
Działalność naszego stowarzyszenia można podzielić na dwa okresy, z małą przerwą, gdy następowała wymiana pokoleniowa (trzeba zaznaczyć, że wielu pierwszych członków organizacji niestety już nie żyje). W pierwszym etapie podjęto szereg działań propagujących historię gminy, odbyło się wiele wycieczek krajoznawczych, powstało kilka inicjatyw w kierunku poprawy wizerunku okolicznych gospodarstw i ogólnego krajobrazu naszej gminy. Po krótkotrwałej przerwie następne pokolenie, które brało udział w powoływaniu stowarzyszenia, zapragnęło wpływać na poprawę krajobrazu i jakości życia naszej małej społeczności.
Kolejny okres przypadł na lata 2018-2025, w tym czasie został odświeżony statut i wyznaczono kolejne cele. Postanowiliśmy bliżej współpracować z mieszkańcami i szerzej działać na gruncie historii regionalnej oraz turystyki rowerowej. Organizowaliśmy wystawy, prelekcje, pokazy, propagowaliśmy ruch na świeżym powietrzu, tworzyliśmy publikacje i prezentacje. Samorządowe zmiany i większa oferta dla trzeciego sektora skłoniły nas do głębszych działań w kierunku pozyskiwania środków zewnętrznych na statutowe zadania naszej grupy. Dzięki zaangażowaniu się naszych społeczników udało się zaprosić kilku przedstawicieli innych grup lokalnych, które zdobyły wiedzę, doświadczenie oraz najważniejsze – odniosły sukcesy na gruncie lokalnym.


Współtworzona przez SPZO wystawa ,,Rowerowe historie” w Muzeum Miejskim w Nowej Soli, 2023 rok, fot. ze zb. SPZO

Cykl publikacji dotyczących dawnej fabryki rowerów w Otyniu, fot. ze zb. SPZO

Stylizowane fotografie prezentowane na wystawie pt. ,,Edelweiss – odkryj historię rowerów’’ , sierpień 2021 rok, fot. Konrad Czarnecki

Stylizowane fotografie prezentowane na wystawie pt. ,, Edelweiss – odkryj historię rowerów’’, sierpień 2021 rok, fot. Konrad Czarnecki
To wszystko okazało się bodźcem do wykreowania sposobu i znalezienia uniwersalnej formuły cyklicznego wydarzenia, które przypomina historię lokalną, pokazuje walory krajobrazowe, integruje i poprawia kondycję uczestników. Lubuskie Święto Roweru, bo o tym wydarzeniu mowa, przypomina historię fabryki rowerów Edelweiss-Decker, która działała w Otyniu (Deutsch-Wartenberg) niemal 50 lat, do 1945 roku. Tę imprezę udaje nam się z sukcesem organizować już od siedmiu lat. Środki pozyskujemy z zewnątrz i z roku na rok liczba uczestników znacząco się powiększa. Jesteśmy rozpoznawalną marką w regionie, nie tylko w środowiskach rowerowych.

V Lubuskie Święto Rowerów, Otyń czerwiec 2023, fot. ze zb. SPZO

VI Lubuskie Święto Rowerów, Otyń czerwiec 2024, fot. ze zb. SPZO

VI Lubuskie Święto Rowerów, Otyń czerwiec 2024, fot. ze zb. SPZO

Wizyta rodziny założyciela fabryki Edelweiss – Eva i Ingeborg Dahme z Monachium, w dawnych pomieszczeniach fabryki podczas VI Lubuskiego Święta Rowerów, Otyń 2024, fot. ze zb. SPZO
Następnym elementem działań stało się wzmożenie starań w kierunku powołania Izby Regionalnej. Postanowiliśmy na początku stworzyć zbiór eksponatów i pozyskać pomieszczenia na Izbę. Zwróciliśmy się do władz samorządowych. Niestety, w tej materii trafiliśmy na niezrozumiały opór i zacietrzewienie. Mimo przeszkód postanowiliśmy kontynuować swoje działania, a w tym celu powołaliśmy projekt pod nazwą „Mobilna Izba Regionalna”. Ten autorski koncept jest sposobem na pokazanie naszego potencjału w regionie, zdobycie zwolenników, a także wywierania wpływu na władzę, by przekonać je o słuszności idei i potrzebie utworzenia naszego małego muzeum. Jesteśmy na dobrej drodze, mamy wielu przyjaciół, kibiców, sympatyków i mecenasów, którzy nas w tym wspierają.
Niezwykle interesującym efektem naszej działalności jest powołanie wspólnej płaszczyzny aktywności dla trzech stowarzyszeń z trzech powiatów – pod nazwą Trójporozumienia. Razem osiągamy cele i wspólnie dbamy o naszą historię, którą łączy postać księżnej Doroty Talleyrand-Périgord.
Oprócz tego współpracujemy z innymi grupami z trzeciego sektora i wspieramy potrzebujących. Jesteśmy aktywni w regionie, udzielamy się w wielu spotkaniach i wydarzeniach niosących pozytywny oddźwięk i korzyści wspólne dla mieszkańców regionu. W planach mamy jeszcze wiele ciekawych akcji i pożytecznych działań dla naszej lokalnej społeczności.